Alâeddin Tepesi, tarihi boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış önemli bir yerleşim alanıdır. Bu tepe, yalnızca Konya'nın değil, Anadolu'nun da kültürel ve tarihsel anlamda zengin bir geçmişe sahip olduğunu kanıtlar niteliktedir. Erken dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihi, burada yapılan kazılar ve keşiflerle gün yüzüne çıkmıştır. Alâeddin Tepesi, hem doğal güzellikleri hem de tarihi kalıntıları ile ziyaretçilerini büyülemektedir.

Alâeddin Tepesi'nin tarihi, Konya’nın en eski yerleşim dönemlerine kadar uzanmaktadır. Tepenin tarihçesi şu şekilde özetlenebilir:

• Erken Tunç Çağı. 1941 yılında Türk Tarih Kurumu'nun yaptığı kazılar sonucunda, Alâeddin Tepesi üzerindeki ilk yerleşimlerin MÖ 3000'li yıllarda, Erken Tunç Çağında yapıldığı bilinmektedir.
• Hititler. Tepe, sonraları Hititlere ev sahipliği yapmıştır.
• Frigler ve Lidyalılar. Hitit Krallığı'nın MÖ 1190'da yıkılmasının ardından Friglerin egemenliğine girmiş, ardından bölge Lidyalıların eline geçmiştir.
• Ahameniş İmparatorluğu. MÖ 547 yılında Lidya Krallığı'nı yıkan Ahameniş İmparatorluğu döneminde Kapadokya satraplığına bağlı bir kent haline gelmiştir.
• Doğu Roma İmparatorluğu. Doğu Roma İmparatorluğu'nun hüküm sürdüğü dönemde İkonion, çevresindeki geniş bir bölgenin idari merkezi konumundaydı.
• Anadolu Selçuklu Devleti. 11. yüzyılın sonlarında Anadolu Selçuklu Devleti'nin başkenti olan Konya'nın ulu camisi ve Selçuklu sarayı Alâeddin Tepesi'nin kuzeyine inşa edilmiştir.
• Osmanlı İmparatorluğu. 1468’de Konya, Osmanlı İmparatorluğu'na katılmıştır.
• Cumhuriyet dönemi. Günümüzde Alâeddin Tepesi, bir mesire yeri olarak işlev görmektedir.

Alâeddin Tepesi, 13 Kasım 1982 tarihinde “Arkeolojik, Tarihi ve Doğal Sit Alanı” olarak tescillenmiş; 10 Mayıs 2019’da ise “Doğal Sit – Nitelikli Doğal Koruma Alanı” statüsü kazanmıştır.