Alamut Kalesi, tarih boyunca birçok efsane ve hikayenin merkezinde yer almış bir yapıdır. Özellikle Hasan Sabbah ve onun liderliğindeki Haşhaşiler ile ilişkili olaylar, tarihi gerçeklerle örtüşen unsurlar içerse de, bu olayların bir kısmı kurgu ve efsanelerle doludur. Kale, hem stratejik önemi hem de içinde barındırdığı mistik hikayelerle, tarihçiler ve araştırmacılar için ilgi çekici bir konu olmuştur.

Alamut Kalesi'nin tarihi gerçeklerle uyumu, özellikle Hasan Sabbah ve Haşhaşiler ile ilgili rivayetlerde bazı efsaneler ve kurgusal unsurlar içermesi nedeniyle tartışmalıdır. Tarihi gerçekler ile uyumlu bazı noktalar:

• Kuruluş: Kale, 805 yılında Deylemli hükümdarlardan Vehsudan b. Mezrubanda tarafından inşa ettirilmiştir.
• Ele Geçirme: 1090 yılında Hasan Sabbah, halkı ikna ederek kaleyi kan dökmeden ele geçirmiştir.
• Kullanım: Hasan Sabbah, ölümüne kadar 34 yıl boyunca Alamut Kalesi'nden Nizarileri yönetmiştir.

Efsane ve kurgusal unsurlar ise şunlardır:

• Cennet Bahçeleri ve Haşhaş: Kale içinde kurulan cennet bahçelerinde afyon ve haşhaş kullanılarak fedailerin yetiştirildiği rivayet edilir, ancak bu kesin olarak kanıtlanmamıştır.
• Hikayeler: Serpersi Saykes'in "Tarih-i İran" adlı kitabında geçen, Hasan Sabbah'ın bir sığır derisinin kaplayacağı kadar toprak isteyerek Alamut'u aldığı hikayesi gibi fantastik rivayetler de bulunmaktadır.