Ahmed-i Hani, 17. yüzyılın önemli Kürt şair ve düşünürlerinden biri olarak tanınmaktadır. Hakkari’nin Hani köyünde doğmuş olan Hani, geniş bir coğrafyada eğitim alarak çeşitli ilim dallarında kendini geliştirmiştir. Eserleriyle hem Kürt kültürüne hem de İslam düşüncesine önemli katkılarda bulunmuş, özellikle "Mem û Zîn" adlı eseriyle anılmaktadır. Hayatı boyunca birçok görev üstlenmiş ve eğitmenlik yapmıştır. Ahmed-i Hani, edebi ve kültürel mirasıyla günümüzde de hatırlanan bir şahsiyettir.

Ahmed-i Hani (1651-1707) hakkında bilinen bazı bilgiler şunlardır:

• Doğum ve Aile: 1651 yılında Hakkari'nin Yüksekova (Gever) ilçesine bağlı Hani köyünde doğmuştur. Babasının adı Şeyh İlyas, annesinin adı Gulnigar'dır. Hânî lakabını, Hânî aşiretine mensup olmasından veya Han köyünden dolayı almıştır.
• Eğitim: İlk eğitimini babasından fıkıh öğrenerek almıştır. Daha sonra Ahlat, Bitlis, Bağdat, Şam, Halep ve İran medreselerinde eğitim görmüştür. Suriye'de Antik Yunan felsefesi, Mezopotamya ve İran medreselerinde ise İslam felsefesi, astronomi ve şiir öğrenmiştir.
• Eserler: Kürtçe, Arapça, Farsça ve Osmanlı Türkçesi bilen Hani, birçok eser kaleme almıştır. En bilinen eserleri arasında Mem û Zîn, Nûbihara Biçûkan, Eqîdeya Îmanê ve Divan bulunmaktadır.
• Bürokratik ve Eğitmenlik Görevleri: Bayezid'de Muradiye Camii'nde imamlık yapmış ve Bazyezid Beyi Mir Muhammed'in divan kâtipliğini üstlenmiştir. Ayrıca, Doğubayazıt'ta bir medrese kurarak müderrislik yapmıştır.
• Vefat: 1707 yılında Doğubayazıt'ta vefat etmiş ve türbesi İshak Paşa Sarayı'nın yakınında bulunmaktadır.