Anavarza Antik Kenti, antik dönem mimarisinin önemli örneklerini barındıran dikkat çekici bir yerleşimdir. Bu antik kent, çeşitli yapıların yanı sıra, etkileyici caddeleri, zafer takları ve amfitiyatrolarıyla tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Özellikle, Roma döneminin izlerini taşıyan hamamlar ve su kemerleri, mühendislik bilgisi ile estetiği harmanlayarak dikkat çekmektedir. Anavarza, hem askeri hem de dini işlevler üstlenen kaleleriyle de tarihsel sürecin önemli bir parçası olmuştur.

Anavarza Antik Kenti'nin mimari özelliklerinden bazıları şunlardır:

• Sütunlu yol. Yaklaşık 2.700 metre uzunluğunda ve 34 metre genişliğindeki bu cadde, antik dünyanın en büyük ve ilk duble yoludur.
• Zafer takı (Alakapı). Kilikya bölgesindeki tek örnek olan üç kemerli zafer takı, Roma zaferlerini anmak amacıyla M.S 3. yüzyılda inşa edilmiştir.
• Tiyatro ve amfitiyatro. Anavarza, Anadolu'da üç amfitiyatroya sahip olduğu bilinen az sayıdaki kentten biridir.
• Hamam. Roma dönemi mimarisinin tipik özelliklerini yansıtan hamamlar, frigidarium, tepidarium ve caldarium bölümlerinden oluşmaktadır.
• Su kemerleri. 25 kilometrelik su kemeri sistemi, mühendislik açısından antik dünyanın en gelişmiş su iletim hatlarından biri olarak kabul edilmektedir.
• Kiliseler. Havariler Kilisesi, güneybatı kilisesi, kaya kilise ve Ermeni Kralları Kilisesi olmak üzere dört adet kilise yapısı tespit edilmiştir.
• Kale. Çukurova’daki en büyük kale olarak bilinen Anavarza Kalesi, hem askeri hem de dinsel işlevler üstlenmiş bir yapılar topluluğudur.

Anavarza Antik Kenti'nin mimari özellikleri hakkında daha fazla bilgi almak için Adana Müzesi Müdürlüğü'nün denetimindeki kazı çalışmalarını takip etmek gerekmektedir.